Sổ đỏ cấp vĩnh viễn có thể bị thu hồi?

Cơ sở pháp luật

• Luật Đất đai 2024 quy định về cấp, quản lý và thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ).
• Điều 106 Luật Đất đai 2013 (hiện vẫn còn hiệu lực cho nhiều tình huống chuyển tiếp) nêu rõ các trường hợp Nhà nước thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp.
• Thu hồi sổ đỏ chỉ được thực hiện khi có căn cứ pháp luật, không phụ thuộc vào thời hạn sử dụng đất ghi trên Giấy chứng nhận.

Nhận định pháp lý từ LPA

• Thuật ngữ “sổ đỏ vĩnh viễn” thường được hiểu là đất ở lâu dài, không xác định thời hạn. Tuy nhiên, ngay cả với loại đất này, Giấy chứng nhận vẫn có thể bị thu hồi nếu được cấp sai quy định hoặc có vi phạm pháp luật.
• Các trường hợp điển hình: cấp trùng, cấp sai diện tích, giả mạo hồ sơ, chuyển nhượng trái phép, hoặc có quyết định thu hồi đất của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.
• Luật sư đất đai sẽ giúp người dân rà soát hồ sơ, xác định tính hợp pháp của việc cấp sổ và bảo vệ quyền lợi khi cơ quan Nhà nước xem xét thu hồi.

Tình huống thường gặp

• Sổ đỏ được cấp chồng lấn diện tích với hộ gia đình khác.
• Sổ đỏ được cấp dựa trên hồ sơ giả mạo hoặc khai báo sai.
• Người dân bị thu hồi sổ đỏ vì cơ quan Nhà nước điều chỉnh quy hoạch nhưng không có quyết định thu hồi đất hợp pháp.

Các bước cần thực hiện

• Kiểm tra hồ sơ cấp sổ đỏ: quyết định giao đất, hợp đồng chuyển nhượng, giấy tờ chứng minh nguồn gốc đất.
• Đối chiếu căn cứ thu hồi với quy định pháp luật (Điều 106 Luật Đất đai 2013, Điều 138 Luật Đất đai 2024).
• Tham gia làm việc với cơ quan quản lý đất đai, yêu cầu lập biên bản cụ thể.
• Nếu phát hiện việc thu hồi sai quy định, khiếu nại quyết định hành chính theo thủ tục khiếu nại hai cấp.
• Trường hợp không được giải quyết thỏa đáng, khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án để bảo vệ quyền lợi.

Khuyến nghị chuyên môn

Người dân không nên quá chủ quan khi sở hữu “sổ đỏ vĩnh viễn”. Trong mọi trường hợp bị thu hồi hoặc có nguy cơ bị thu hồi, cần nhờ luật sư kiểm tra hồ sơ và quyết định của cơ quan Nhà nước để bảo đảm việc thu hồi đúng căn cứ, đúng thẩm quyền, tránh tình trạng mất quyền lợi hợp pháp.