Tranh chấp thừa kế trong gia đình

Cơ sở pháp luật

• Bộ luật Dân sự 2015 (Điều 609 – 662) quy định về quyền thừa kế, di chúc, thừa kế theo pháp luật và phân chia di sản.
• Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 quy định thẩm quyền, thủ tục giải quyết tranh chấp thừa kế tại Tòa án.
• Nguyên tắc chung: bảo đảm quyền thừa kế hợp pháp của cá nhân, tôn trọng ý chí của người để lại di sản, bảo vệ quyền lợi của người yếu thế trong gia đình.

Nhận định pháp lý từ LPA

• Tranh chấp thừa kế thường nhạy cảm và phức tạp, vì vừa liên quan đến tài sản vừa liên quan đến tình cảm gia đình.
• Nguyên nhân phổ biến là di chúc không hợp pháp, không rõ ràng hoặc không có di chúc dẫn đến phân chia theo pháp luật.
• Việc xử lý cần đảm bảo vừa tuân thủ quy định pháp luật, vừa giảm thiểu mâu thuẫn, giữ gìn tình thân. Luật sư đóng vai trò then chốt trong việc giải thích pháp luật, hòa giải và đại diện tại Tòa.

Tình huống thường gặp

• Di chúc viết tay không đáp ứng điều kiện về hình thức, bị coi là vô hiệu.
• Người thừa kế không được ghi tên trong di chúc tranh chấp quyền hưởng di sản.
• Tranh chấp chia đất thừa kế khi một hoặc nhiều người đã xây dựng, sinh sống trên đất.
• Tranh chấp quyền thừa kế giữa con chung, con riêng hoặc vợ/chồng sau.

Các bước cần thực hiện

• Thu thập và xác minh hồ sơ pháp lý: giấy chứng tử, giấy tờ chứng minh quan hệ, di chúc, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tài sản.
• Xác định hàng thừa kế hoặc kiểm tra tính hợp pháp của di chúc.
• Tiến hành thương lượng/hòa giải trong gia đình, có thể mời luật sư tham gia.
• Nếu không đạt thỏa thuận, khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền.
• Luật sư đại diện trong tố tụng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Khuyến nghị chuyên môn

Khi lập di chúc, cá nhân nên tham khảo ý kiến luật sư để bảo đảm hình thức và nội dung hợp pháp, tránh tranh chấp sau này. Khi phát sinh tranh chấp, nên tìm đến luật sư để được tư vấn phương án thương lượng hợp lý hoặc đại diện tại Tòa, nhằm vừa bảo vệ quyền lợi, vừa hạn chế mâu thuẫn kéo dài trong gia đình.